Το αυτοκίνητο είναι ένα κομμάτι της πόλης, είναι ένα μέρος της, μια ψηφίδα στη μεγάλη και γεμάτη περιπέτειες και εκδοχές μυθολογία της. Η βόλτα με το αυτοκίνητο στην πόλη έχει τραγουδηθεί, έχει γίνει χιλιάδες σκηνές στο σινεμά, έχει δουλευτεί στη φαντασία όλων μας. Είναι μια εικόνα (και μια επιθυμία) τόσο ριζωμένη μέσα μας που είναι αδύνατο να σκεφτούμε μια πόλη ή την πόλη χωρίς μέσα της να περνούμε με το αυτοκίνητο. Η «κούρσα» είναι ένα αξεσουάρ της ζωής της πόλης και μάλιστα μερικές φορές περισσότερο από αξεσουάρ, φετίχ.
Στην ιδεατή και σχεδόν ερωτική σχέση πόλης και αυτοκινήτου υπάρχουν όμως και ψεγάδια, εμπόδια, προβλήματα που θυμίζουν πηγμένα ζευγάρια και κουρασμένες συγκατοικήσεις: βασικό πια και γνωστό και μερικές φορές αξεπέραστο το κυκλοφοριακό ζήτημα, που ουσιαστικά αναιρεί κάθε επιθυμία και πάθος για τη βόλτα με το αυτοκίνητο στην πόλη: φρακαρισμένοι δρόμοι αντί για λεωφόρους ελευθερίας, μικρές ταχύτητες αντί για ανεβασμένη αδρεναλίνη, αναμμένα ψυγεία αντί για πατημένα γκάζια, εκνευρισμός και αναμονές αντί για δράση στο κέντρο της περιπέτειας.
Για τη λύση του κυκλοφοριακού προβλήματος έχουν γραφτεί, ειπωθεί και δοκιμαστεί πολλά. Θέλω να σταθώ σε μια αντίληψη για την πόλη και σε δυο μέτρα για τη σχέση αυτοκινήτου και πόλης.
Η πόλη που θέλει να διορθώσει τη σχέση της με το αυτοκίνητο πρέπει να δημιουργεί νέες φαντασιώσεις στους πολίτες της. Η Αθήνα εν προκειμένω θα πρέπει να δημιουργήσει μια «εξάρτηση» του κατοίκου της πόλης με τον βηματισμό και το περπάτημα. Να δημιουργήσει τη μυθολογία της ξέγνοιαστης, ωφέλιμης, ανάλαφρης και ερωτικής βόλτας με τα πόδια στους δρόμους και στα σοκάκια της. Και αντί να παραχωρεί χώρο στον αυτοκινητόδρομο να ξαναδώσει χώρο στον πεζό. Για να μπορέσει αυτός να φτιάξει ένα περιβάλλον φυσικό και νοητικό όπου θα χωράει ο περίπατος και η βόλτα χέρι-χέρι. Αν η σχέση μας με το αυτοκίνητο στην πόλη μάς έχει κουράσει, ας φτιάξουμε μια νέα φαντασίωση!
Το αυτοκίνητο πήρε για πάρα πολλά χρόνια το χώρο του στην πόλη. Μέχρι πρόσφατα στένευαν τα πεζοδρόμια για να περνούν τα αυτοκίνητα. Και τα αυτοκίνητα περνούσαν αλλά και πάλι τώρα δεν υπάρχει χώρος. Μήπως πρέπει να αρχίσουμε να κάνουμε το αντίθετο; Το παράδειγμα της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας στο κέντρο της πόλης ήταν αποκαλυπτικό. Περπατήστε για λίγο στην Κολοκοτρώνη και στη Μητροπόλεως και θα πεισθείτε. Μεγάλα πεζοδρόμια, πολύ μεγάλα πεζοδρόμια! Να μια απάντηση στα πάρα πολλά αυτοκίνητα. Φυτεμένα πεζοδρόμια, καλοσχεδιασμένα και καθαρά πεζοδρόμια για να δούμε την πόλη διαφορετικά και να αλλάξουμε κάποια από τις συνήθειές μας. Και όπου αυτό είναι εφικτό αλλά και αποδοτικό (γιατί δεν είναι πάντα) ας δημιουργήσουμε και ένα μεγάλο πεζόδρομο για να διασχίζουμε την πόλη και να έχουμε τον χρόνο να την αξιολογήσουμε και να την αγαπήσουμε.
Τα μεγάλα πεζοδρόμια δεν παίρνουν χώρο από το αυτοκίνητο που κινείται αλλά από το αυτοκίνητο που «κάθεται». Η στάθμευση των αυτοκινήτων που έρχονται στην πόλη είναι ένα από τα μεγαλύτερα –αν όχι το μεγαλύτερο- πρόβλημα σε σχέση με το κυκλοφοριακό ζήτημα των πόλεων. Ελπίζοντας πως κάπου θα βρούμε να «χώσουμε» το αυτοκίνητο το τραβολογάμε παντού και ουσιαστικά και το ίδιο απαξιώνουμε και την πόλη ταλαιπωρούμε. Η πολιτική για το πάρκιγκ πρέπει να αλλάξει. Άμεσα. Και ίσως αποτελεί το πρώτο που θα πρέπει να εφαρμοστεί για να αντιμετωπιστεί το κυκλοφορικό πρόβλημα. Σε αυτήν την περίπτωση, έχοντας δηλαδή στο νου μας ότι δεν θα βρούμε ένα οποιοδήποτε μέρος να παρατήσουμε το αυτοκίνητο –εις βάρος των πεζών τις περισσότερες φορές-, ίσως όντως σκεφτούμε να αφήσουμε το αυτοκίνητο και να κινηθούμε με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, το νέο και τέλειο Μετρό, τα καθαρά λεωφορεία, το Τραμ που πρέπει σε λίγο να μπει και σε μικρότερες διαδρομές.
