Σκέψεις με ενέργεια

“Κανένας πουριτανός δεν αρνείται θυσίες για έναν ανώτερο σκοπό”. Αφορμή για τη σημερινή σκέψη αποτέλεσε το άρθρο του Παναγή Γαλιατσάτου στην Καθημερινή (21/07/2010, Τάσεις, Φορολογικός Πουριτανισμός) και η προηγούμενη φράση που περιέχεται σε αυτό το άρθρο. Απομονωμένη η πρόταση αυτή θα μπορούσε να αναφέρεται και στους επαναστάτες του ’21  που προτιμούσαν τη θυσία -ακόμα και του θανάτου- για έναν ανώτερο σκοπό… Προφανώς και δεν εννοεί αυτούς ο αρθρογράφος! Αναρωτιέμαι όμως αν υπάρχει κάτι τελικά για το οποίο αξίζει κάποιος να κάνει θυσίες, χωρίς να αξιωθεί να χρεωθεί μια οποιαδήποτε ετικέττα, εδώ του πουριτανού, στην αυλή του Μέτερνιχ, του τρομοκράτη.

Όμως το θέμα μου είναι η οικονομία…

Οποιαδήποτε μεταβολή στο δημοσιονομικό σχέδιο της κυβέρνησης προς το πιο χαλαρό, δηλαδή το πιο “ελευθεριάζον” (νεοφιλελεύθερο;), θα ήταν σύμφωνα με τον αρθρογράφο αιτία ή “λόγος” προσφυγής στις κάλπες. Αλλά ο χαρακτηρισμός του πουριτανού, ακόμα και αν αναφέρεται σε μια παλαιοκαπιταλιστική – “διαμαρτυρόμενη”- πρακτική, με ξενίζει. Εάν δηλαδή, διανοηθείς να μη στηριχθείς σε μια τραπεζική (δήθεν αναπτυξιακή και επενδυτική) αδράνεια που οδήγησε σε πρακτικές αγύρτικης κερδοσκοπίας, σε επίπεδο μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, είσαι πουριτανός;

Επειδή όπως πάντα το έκανα το άλμα, ας εξηγηθώ:

Δεν ξέρω πώς εννοεί η κυβέρνηση την προσπάθειά της να ξεφύγει κάπως από το σφικτό πλαίσιο της λιτότητας ώστε να στηρίξει την ανάπτυξη. Ούτε αν έχει σκοπό να το κάνει. Όμως μπορώ να υποθέσω ότι η προσπάθειά της να λειτουργήσει με αυστηρούς φορολογικούς κανόνες και με σταθερότητα στην εφαρμογή τους, δεν παραπέμπει υποχρεωτικά σε πουριτανισμό.

Αλλά και επίσης αν είχα να επιλέξω ανάμεσα στην αγύρτικη νοοτροπία του κέρδους και στον “πουριτανισμό”, μάλλον θα επέλεγα το δεύτερο.

Ο φόβος μου είναι άλλος: Υποθέτοντας ότι τώρα, άμεσα,  λύονται τα αυστηρά δεσμά των “θυσιών” και αντικαθίστανται από τη συνήθεια του εύκολου δανεισμού από ένα τραπεζικό σύστημα που υποβοήθησε την υπόνοια της ασυδοσίας, θα σταματούσαμε να είμαστε -σίγουρα- πουριτανοί! Θα σταματούσαμε να είμαστε και χρεοκοπημένοι; Αναρωτιέμαι μήπως είναι πολύ νωρίς να σταματήσουμε την προσπάθεια λειτουργίας με κανόνες σε όλα τα επίπεδα. Φοβάμαι μήπως η άμεση προσφυγή σε μια χαλάρωση λόγω “αναπτυξιακών υποχρεώσεων” δεν αποφύγει την ανακύκλωση των πρακτικών των παρελθόντων ετών που βάσει της έντονης αδράνειας της κοινωνίας μας, θα οδηγήσει και πάλι τους “επιχειρηματίες” σε κουτοπόνηρες εφορμήσεις και τις τράπεζες σε ένα ακόμα ανελέητο δανειστικό κυνηγητό, που θα αναπαραγάγει την ίδια παθογένεια.

Λυπάμαι, αλλά δεν έχω εμπιστοσύνη ούτε στον ένα πυλώνα “ανάπτυξης” ούτε και στον άλλο. Ο μεν είχε πάθος τελικά με τα Καγιέν και ο άλλος το χρηματοδοτούσε. Με κάνει αυτό “πουριτανό”; Μήπως διαμαρτυρόμενο καπιταλιστή;  

Ποιοί πιέζουν για την ανάπτυξη, εδώ και τώρα; Οι πυλώνες της “ανάπτυξης” που οδήγησαν την Ελλάδα στην χρεοκοπία; Η διαφωνία μου, αντιθέτως, φαίνεται παλαιοσοσιαλιστική: Δεν μπορεί η ανάπτυξη να στηριχθεί στο τραπεζικό σύστημα που πουλά όσο-όσο και όπου-όπου υπηρεσίες και μαθήματα “κουρσαρισμού”. Οι επιχειρηματίες πρέπει να έχουν σχέδιο ανάπτυξης, το οποίο θα καταθέσουν. Και οι τράπεζες νοοτροπία στήριξης ενός σχεδίου, με συμβουλευτικές υπηρεσίες για την επιτυχία του και όχι για την μετατροπή του σε ρεσάλτο κοντόφθαλμου κέρδους.

Λοιπόν! Ως μικρός επιχειρηματίας, σε μια χώρα σαλταδόρων, το πήρα απόφαση: Δεν είμαι πουριτανός αλλά δεν είμαι και αγύρτης. Θα περιμένω ακόμα στο πλαίσιο της προσπάθειας να σταματήσει η δύναμη της αδράνειας του νεοπλουτισμού, της ασυδοσίας, της κλοπής.

Κι εσείς εκεί στον 6ο: Κρατηθείτε!